بزرگان مدیریت

فيليپ كاتلر استاد برجسته بازاريابي بينالمللي از دانشگاه نورت وسترن و فارغالتحصيل از مدرسه مديريت در شيكاگو است. او توسط مركز مديريت اروپا به عنوان سرشناسترين متخصص حوزه استراتژيك بازاريابي ناميده شد.

فيليپ كاتلر استاد برجسته بازاريابي بينالمللي از دانشگاه نورت وسترن و فارغالتحصيل از مدرسه مديريت در شيكاگو است. او توسط مركز مديريت اروپا به عنوان سرشناسترين متخصص حوزه استراتژيك بازاريابي ناميده شد.
۱- تجزیه و تحلیل کار: فرانک ولیلیان گیلبرت (1972-1878)، به سبب کوششی که برای یافتن بهترین روش انجام کار یدی به خرج دادند، نامشان در تاریخ مدیریت جهان مانده است. آنان پیشگامان «حرکت سنجی» بودند.
2- نمودار جریان کار: ساده ترین روش برای تجزیه و تحلیل کار است. در این نمودار، تمام کار به پنج عنصر اصلی، عملیات، حمل و نقل، بازرسی، انبارداری و تحویل تقسیم می شود.
تقسیم کار، همانگونه که تیلور در نظر داشت، یکی از اصول مهم مدیریت علمی است. این اصل ایجاب می کند که کار به اجزای فرعی تقسیم شود تا حدی که بتوان عملیات های مختلف را به هر یک از کارکنان واگذار کرد..........
امروزه در مورد غلبه بر مقاومت در برابــــر تغييرات، كه تا 10 يا 15 سال پيش از متــــداول ترين موضوعهاي كتابهاي مديريت و سمينارهاي مديريتي بود، كمتر مي شنويم. هر شخص تاكنون پذيرفته است كه تغيير غيرقابل اجتناب است. اما هنوز هم تلويحاً گفته مي شود كه تغيير مانند مرگ يا ماليات است كه بايستي تا آنجا كه امكان دارد به تاخير بيفتد و هيچ تغييري همواره كاملاً مطبوع نخواهد بود. اما در يك دوره تغيير ناگهاني و وسيع، همانند آنچه كه در آن زندگي مي كنيم، تغيير همه گير و طبيعي خواهد بود.
حرفه مشاور مديريت همزمان با توسعه و پيشرفت علم مديريت، به عنوان يك حرفه مستقل مطرح شد و گسترش يافت. در واقع محدوديتهاي موجود در رويكردهاي تك بعدي به مهندسي صنايع و تلاشهاي دانشمنداني، مانند: تيلور، گيلبرت، گانت و امرسون در بسط و توسعه مديريت به عنوان يك علم و زمينه مستقل، منجر به توسعه حرفه مشاوره مديريت شد. مشاورهاي كه از حركت مديريت علمي آغاز شده بود، به طور عمده بر بهرهوري و كارايي در كارخانه و سالن كار، سازماندهي عقلاني كار، مطالعه زمان و حركت، كاهش ضايعات و هزينههاي توليد تاكيد داشت.
موفقيت,هميشه در راهي كه بينش در آن متولد شده, شروع مي شود. يك بينش, در آغاز از يكي از دو محل زير ناشي مي شود, يا رهبر مي تواند آنرا ايجاد كند يا آنرا تشخيص مي دهد. اين يك خطاي ادراكي است كه مردم فكر مي كنند كه رهبران بايد منبع تمام ايده ها باشند. خير آنها اين طور نيستند, يك رهبر, بزرگ بايد درست همانطور كه روياي يك ايده را مي بيند قادر به تشخيص آن باشد و در حقيقت, مورد دوم را كه بيشتر قابل اندازه گيري است, بيشتر داشته باشد. بنابراين, يك رهبر, يا يك ايده را ابداع كرده است, يا اينكه ممكن است آنرا تشخيص دهد.
نظريه ، روشي براي مشاهده،درک و پيش بيني پيچيدگيهاي رفتارهاي انساني در چارچوب سازماني است. نظريه براي مديران نه به عنوان يک هدف ،بلکه به عنوان يک ابزار،چارچوب،نقشه و راهنماي ضروري براي تحقيق و عمل به شمار مي رود.داشتن رويکرد نظري براي مواجهه با متغير هاي متعدد سازماني و مديريتي يکي از چالشهاي اساسي مديران در قرن جديد است که در اين راه نظريه مي تواند نقش موثري براي افزايش ميزان اثربخشي و کارايي مديران ايفا کند.نظريه ها به عنوان ابزار به فعاليت مدير جهت داده و موجب توسعه مدل هاي ذهني وي مي شود. استفاده مناسب از نظريه ها ،راههاي جديدوموثري را براي تحليل موقعيتهاي پيچيده سازماني و مديريتي به روي مديران مي گشايد. بنابراين، ايجاد اصطلاحات و واژه هاي مشترک در حوزه مديريت براي ايجاد يک زبان حرفه اي مشترک و خلق يک تصوير بزرگ از سازمان و مديريت ضروري است.
|
لیاقت و شجاعت | |
|
کسی که شهامت لازم برای پای بندی و مقید بودن به هدف خود را دارد و هر سختی ای را برای رسیدن به آن تحمل می کند و پشتکار لازم برای تحمل هر نوع ناملایمی را دارد . می تواند تمام افکار خود را عملی کند و در حقیقت تفاوت زیادی بین فکر و عمل او وجود ندارد ، به دست گرفتن رهبری یک گروه یا شرکت برای این شخص ، یکی از ساده ترین کارهای دنیاست . |
آیا می دانستید اثر زبان بدن از اثر زبان گویا برای درک و انتقال مطلب بسیار بیشتر است ؟
آیا شما با زبان بدن آشنایی دارید ؟
زبان غير لفظي و يا گفتار بيصدا همان زبان بدن است كه تحقيقات نشان ميدهد در ارتباطات و انتقال اطلاعات تنها 7% محتواي كلام اين وظيفه را بر دوش مي كشد و عمده اطلاعات بصورت 55% از زبان بدن و 38% لحن و نحوه ابراز كلام انتقال مي يابد.
زبان بدن ( تن گفتاري) برقراري ارتباط از طريق يكي از اعضاي بدن كه معمولاً چشمها ، صورت ، دستها ، انگشتان ، بازوها و حالت بدن است صورت ميگيرد. زبان بدن مي توان بصورت مثبت مانند لبخند زدن ، خداحافظي با دست يا منفي بصورت اخم كردن و بي اعتنايي باشد. ما معمولاً به اهميت تاثير زبان بدن در فرآيند ارتباطات آگاه نيستيم و آنر ناچيز مي شماريم . در زمان برقراري ارتباط هم فرستنده و هم گيرنده بطور ناخودآگاه علايم زبان بدن را ارزيابي و تفسير مي كنند. تقريباً 90 درصد ارتباطات روزانه ما از طريق لحن صدا وزبان بدن صورت ميگيرد. گيرنده پيام علايم زبان بدن گوينده را در سطح ناخودآگاه تفسير مي كند. بنابراين لازم است هنگام ارسال پيام به علايم زبان بدن نيز توجه كافي كنيم . اكنون با زبان بدن حالات زير را نشان دهيد:
1- كز كردن
2- نگاه بيروح
3- خستگي مفرط
4- خشنودي به جهت كمك به ديگران
بخش مهمي از تعامل انسانها شامل ارتباطات غيركلامي است. مثلاً اطوارها، حالتهاي چهره و ژستهاي افراد ميتوانند نگرشها و احساسات آنها را به ديگران انتقال دهند و اين حركات و موارد زيادي ميتوانند حتي مؤثرتر از پيامهاي كلامي باشند.اسات كنار ميآيد.
. امكانسنجي:
3-1-1. دوركاري و فرهنگ سازماني
در سالهاي اخير ايده فرهنگ سازماني يك توجيه مناسب براي موفقيتِ بيشتر در بعضي شركتها نسبت به شركتهاي ديگر شده است.
در محيط كسب و كار رقابتي، امروزه بسيار مهم است كه آيا فرهنگ به نوآوري سازماني كمك ميكند يا آن را محدود ميسازد. مديراني كه به فكر دوركاري هستند بايد فرهنگ را نيز مورد توجه قرار دهند.
ارائه تعريف دقيق از مفهوم فرهنگ، دشوار است؛ بهطوركلي فرهنگ به مجموعهاي از باورها، ارزشها، هنجارها و مفروضات مشترك برميگردد كه در بين گروهي از افراد با تاريخچه مشترك، پديد ميآيند.
فرهنگ به اعضاي جديد جامعه منتقل ميشود و راهنمايي هميشگي براي ادراك، تفكر و احساس ميگردد؛ فرهنگ موجب ثبات و آرامش براي افراد ميشود.
فرهنگ از ارزشهاي جامعه بزرگتر اثر ميپذيرد. فرهنگها جنبههايي از سازمان را بيان ميكنند كه با ساختار، راهبرد، سبك مديريت، يا محيط اقتصادي توضيح داده نميشود.
این صحنه را شاید بارها و بارها در خیابان و اتوبوس و تاکسی دیده باشید :
اگرچه بسياري از افراد پذيراي كار از خانه نميباشند. عده اندكي حاضرند شغلي تمام وقت صرفاً براي خودشان از خانه راهاندازي نمايند. در واقع تمايل افراد به كار از خانه به دلايل گوناگوني از قبيل افزايش زمان در كنار خانواده بودن، موقعيت فيزيكي، راحتي و آسودگي خاطر آن نسبت به كارآفريني ميباشد. چنانچه شما نيز به دنبال چنين موقعيت و مشاغلي ميباشيد ارتباطات تلفني (ارتباطات از راه دور) پاسخ مناسبي براي شما ميباشد.
مفهوم دقيق ارتباط تلفني يا از راه دور چيست؟
در جريان مورد نظر ما، ارتباط از راه دور در معناي ساده يعني فرد يا به عبارتي كارمند از مكاني به غير از شركت يا محل مورد نظر كارفرما مشغول به كار باشد. معمولاً مكان مورد نظر خانه ميباشد و همان وظايف و اموري كه قرار بوده در شركت كارفرما صورت گيرد در خانه انجام ميشود.
مزاياي ارتباط از راه دور
ارتباط از راه دور مزاياي فراوني دارد.
مزايا براي كارمند
كار از راه دور به معناي حركت دادن كار به سمت كارگر است. اين نوع كار با انتقال كار به سمت انجام دهنده كار، به جاي حركت انجام دهنده كار به سوي كار مشخص ميشود. و شامل كار كردن در يك «دوركلبه» يا «دورمركز» محلي كه كاركنان در آنجا به فناوري اطلاعات و برخي از تسهيلات اداري دسترسي دارند به جاي رفتوآمد به يك اداره ميباشد. در اين مقاله تعاريفي از دوركاري و دستهبندي آن، منافع و مشكلات دوركاري براي كارمند, مديران، شركت و جامعه شرح داده ميشود. و سپس با معرفي مركز فناوري اطلاعات و ارتباطات روستاي قرنآباد، روش انجلم كار و اهدافي كه اين مركز به دنبال آن است به طور جامع بررسي ميشود.
در کار از راه دور مبتني بر فناوري اطلاعات از اينترنت استفاده ميشود و ممکن است از يك ساختمان يک اداره به ساختمان اداره ديگر ، از خانه يک کارمند به اداره مرکزي ، از خانه يک روستايي و يا از يک مکان متحرک مانند فروشگاه يا ماشين انجام شود . اين نوع کار غالب خاصي ندارد که در روزهاي هفته در ساعات و نواحي يکسان نسبت به دفتر کاري انجام شود . دور كاران ممكن است كارمند يا خويش فرما باشند . آنان ممكن است تمامي وقت كاري خود را دور از محل استقرار كارفرما يا خدمتگر خود بگذرانند ، يا يكي دو روز از هفته را به دوركاري اختصاص دهند .
كار از راه دور« نه تنها براي كاركناني كه در پي ايجاد تعادل بيشتر ميان خانواده و محيط كار خود هستند ، سودمند است ، بلكه به دليل توسعه اين سودمندي و بهرهدهي ، رضايت كارفرما را نيز تامين خواهندكرد . بنابراين با توجه به رضايت هم كارفرما و هم كارمند مسلم است كه رشد زيادي خواهدنمود . پيش از اين تمام تلاش شركتها و مـوسسات ايـن بـود كه «كارگر» را به سمت «كار» حركت دهند و اكنون ، با تـوجه بـه امكانات و تسهيلاتي كه فنآوري نوين ارتباطات و اطلاع رساني در اخـتيار بـشر قـرار داده است ميتوان از ميزان حضور فيزيكي كاركنان در محل كار كاست و بر ميزان بهرهوري آنان افزود .
دورکاری یک نوع مدیریت جدید در کشور محسوب و در این طرح یک ارتباط جدید بین کار و کارمند و کارمند با مدیر اجرا میشود؛ به طوریکه کارمند به جای اینکه در اداره حاضر شود و کار را انجام دهد، کاری که برایش تعریف شده را در خانه انجام میدهد و مدیر به جای اینکه کارمند را در اداره نظارت کند، این کنترل از طریق فرایندهای الکترونیکی از داخل خانه انجام میشود.
صاحبنظران بر این باورند که، دورکاری مزایای بسیاری دارد، در حال حاضر و براساس سیستم موجود کارکنان دولت باید راس ساعت خاصی در محل کار خود حاضر شوند و راس ساعت خاصی نیز به منازل خود بازگردند که این رویه علاوه بر هزینههای بالا وقت افراد را نیز هدر میدهد.
گزارش آي تي آپديت به نقل ازدنیای اقتصاد، این روزها صحبت از پروژهها و طرحهای گوناگونی است. گویا قرار است حجم وسیعی از کارها در مدت زمان محدودی به واسطه این طرحها انجام شود. فارغ از بحث هدفمندسازی یارانهها، یکی دیگر از بحثهايی که این روزها در میان محافل داغ است طرح دورکاری کارمندان در سازمانهای دولتی است.
طرحی که علاوه بر نگرانی که برای کارمندان نسبت به آینده کاریشان به وجود آورده، سوالات و انتقاداتی را نیز از سوی کارشناسان حوزههای مختلف از جمله فناوری اطلاعات به دنبال داشته است. سوالاتی نظیر اینکه آيا شرايط از نظر فرهنگي به گونه اي مهيا شده است که افراد خانواده، پذيراي انجام کار عضو خود در منزل باشند؟ آيا نهادينه کردن اين باور يک کار زيربنايي نيست؟ آيا راهکارهاي قانوني براي اين کار تعريف شده است؟ آیا زیرساختهای ارتباطی مورد نیاز برای این کار فراهم است و آیا در این زمینه آموزش و اطلاعرسانی مناسب صورت گرفته است؟
سازمانهای یادگیرنده پدیدهای هستند که با شروع دهه 90 میلادی مطرح شدند. علت پدیدار شدن چنین سازمانهایی، شرایط، نظریهها و تغییر و تحول در محیطهای سازمانی قبل از دهه مذکور بوده است به گونهای که تمام سازمانها تلاش گستردهای را برای بقای خود آغاز کرده بودند و برای آنکه بتوانند خود را در محیط پرتلاطم اطراف خود حفظ کنند، میبایست از قالبهای غیرپویا خارج و به سمت سازمان یادگیرنده متحول شوند. یعنی در ساختار و اساس خود تغییرات عمیقی ایجاد کنند.
سازمانها قبلاً در محیطی پایدار به سر میبردند و وقایع آینده تقریباً قابل پیشبینی بودند، به طوری که مدیران میتوانستند در شرایط مطمئن برنامهریزی کنند. اما امروز محیط به شدت در حال تغییر است و تغییرات تکنولوژیک، اقتصادی، فرهنگی و سیاسی به سرعت سازمان را تحت تأثیر قرار میدهند.
یكی از ویژگیهای دوران معاصر، سرعت و شتابی است كه زندگی و كار به خود گرفته است.
براساس ویژگیهای این دوره، حتی ادبیات، روزنامهنگاری و اطلاعرسانی نیز تغییراتی كرده است. به عبارت دیگر در حوزه داستاننویسی، پس از رمانهای چند جلدی دهههای نخست قرن بیستم، شاهد ظهور داستانهای مینی مالیستی و كوتاه هستیم، در حوزه روزنامهنگاری و اطلاعرسانی هم، خبرنویسی و ارائه اطلاعات با كمترین حجم و بیشترین اطلاعات از پیامدهای روزگار معاصر است. در این ارتباط، 160 نكته كاربردی و اجرایی در مدیریت را برای مطالعه مدیران، سرپرستان و كلیه افرادی كه به طور مستقیم با انسانها سروكار دارند، ارائه كردهایم كه میتواند چكیده دهها كتاب و اثر علمی مدیریتی در این خصوص باشد.
مقدمه :
امروزه از 100 اقتصاد برتر دنیا ،سهم 51درصد آن در اختیار شركت ها قرار دارند. به عبارت دیگر تعداد زیادی شركت و بنگاه های چند ملیتی وجود دارد كه تاثیر آنها بر اقتصاد جهانی از بسیاری كشورهای در حال توسعه بیشتر است. در سال 2002 شركت هایی چون جنرال موتورز (General Motors) در رده بیست و سوم اقتصاد جهانی، وال مارت ((Wal-Mart در رده بیست و پنجم جهانی، اكسون موبیل (Exxon Mobil) در رده بیست و ششم جهانی و رویال داچ شل (Royal Dutch/Shell) در رده چهل وششم جهانی و كشور ایران در رده چهل و پنجم جهانی قرار داشته اند.
تفکر خلاق: شيوهايي تفكري هستند كه به كمك آنها و براي حل مسئله، راه حل هاي و متنوعي به دست مي آيد
1.
تفکر سیستمی: تفکری میان رشته ای
2.
تفکر معکوس : تفکری که از روش عکس استفاده میکند!یعنی معکوس قضیه...
3.
تفکر استراتژیک :تفكر استراتژيك مدير را قادر مي سازد تا بفهمد چه عواملي در دستيابي به اهداف موردنظر موثر است و كداميك موثر نيست و چرا، و چگونه عوامل موثر براي مشتري ارزش مي آفريند؟ اين بصيرت نسبت به عوامل تاثيرگذار در خلق ارزش، قدرت تشخيص ايجاد مي كند
ساختار سازماني، تجلي تفكر سيستمي است. سازمان مركب از عناصر، روابط بين عناصر و ساختار روابط به عنوان يك كليت است كه يك واحد را تشكيل مي دهد (CHECK LAND, 1999). به گفته بانگ (1979) ساختار، تركيب اعلي از روابط بين عناصر سازماني است كه فلسفــه وجودي فعاليت سازماني را شكل مي دهد.
نگاه سيستمـــي سازمان به ساختار نشان مي دهد كه ساختار مركب از عناصر سخت از يك طرف و عناصر نرم از طرف ديگر است. در انتهاي بعد سخت، عناصر ملموسي نظير گروهها و واحدهاي سازماني سلسله مراتبي قرار دارند. روابط بين اين واحدها و گروهها تجلي عنصر نرم در ساختار سازمان است. در انتهاي بعد پيوستار نرم، قضاوت افراد سازماني نسبت به ساختار قرار دارد.
ادبيات موجود از زواياي مختلف به روابط ساختاري نگاه مي كند. مطالعه شــاين(1988،1971) در زمينه شناسايي ابعاد سه گانه: بعد سلسله مراتبي، بعد كار ويژه اي و بعد فراگيري و مركزيت نوعي مطالعه استثنايي منحصر به فردي محسوب مي شود. سه بعد مطالعه وي به شرح زير است:
- بعد سلسله مراتبي: رتبه هاي نسبي واحدهاي سازماني را به طريقي مشابه نمودار سازماني نشان مي دهد.
- بعد كار ويژه اي: انواع مختلف كارهايي را نشان مي دهد كه در سازمان بايد انجام شود.
- بعد شموليت و مركزيت: ميزان دوري يا نزديكي هر فردي در سازمان به هسته مركزي سازمان را نشان مي دهد.
کره زمینی که ما در آن زندگی می کنیم ، قسمتی از منظومه شمسی است. آدمی برای زندگی خود ، "سیستمهای سیاسی و اجتماعی" خاصی بوجود آورده است. هر روز با "سیستمهای گوناگون حمل و نقل" روبرو هستیم. گاه از سیستمهای داخلی بدن خود ، مانند سیستم گوارش رنج می بریم. مهمترین دستگاه بدن ما ، یعنی دستگاه مغز و سیستم مرکزی اعصاب ، سیستم حیاتی و اسرار آمیزی است.
در نظر اول همه این سیستمهایی که برشمردیم ، بسیار متفاوت با یکدیگر جلوه می کنند. پس چرا ما همه آنها را با نام "سیستم" می خوانیم؟ سببش این است که همه آنها از یک لحاظ با یکدیگر شباهت دارند. البته همه آنها دستگاههایی هستند که از قسمت های گوناگون تشکیل شده اند اما همه این قسمتها به یکدیگر وابسته اند و با هم روابط متقابل دارند.
با این همه ، کلمه "سیستم" خالی از ابهام نیست. زیرا با آنکه ما معنی آنرا می دانیم (یا خیال می کنیم که می دانیم) ، بسیار دشوار است که بتاونیم تعریف روشن و دقیقی از آن به دست دهیم. به همین دلیل ، پیش از آنکه کلمه "سیستم" را تعریف کنیم ، بهتر است که اندکی بیشتر درباره موارد استعمال آن سخن بگوییم.
به هر جا که نظر افکنیم ، در دورادور خود سیستمهای گوناگونی را می بینیم: سیستمهای بسیار بزرگی چون "منظومه شمسی" – که تازه خود چون ذره کوچک و بی مقداری از "سیستم کهکشان" است ، و خود کهکشان نیز یکی از سیستمهای کهکشانهای بی شمار کیهانی است که دیدن آنها امکان پذیر می باشد- و سیستمهای بسیار کوچکی مانند "سیستمهای سلولی" در قلمرو بیولوژی و "سیستمهای اتمی" در قلمرو فیزیک. از اینها گذشته ، سیستمهای دیگری نیز وجود دارند مانند : "سیستمهای مکانیکی" مثل موتورها ومولدهای برق ، "سیستمهای بیولوژیکی" مانند انسان و حیوانات و نباتات ، و "سیستمهای اجتماعی" مانند کارخانه ها و احزاب سیاسی و خانواده. هنگامی که یک سیستم مکانیکی با یک سیستم بیولوژیکی با هم جمع آیند – مانند هنگامی که انسانی اتومبیل یا هواپیمایی را براند - با نوع دیگری از سیستمها روبرو می شویم که نامشان "سیستمهای انسان به علاوه ماشین" است. همچنین مشاهده می کنیم که "سیستمهای طبیعی" ای نیز وجود دارند که بدون دخالت انسان کار می کنند ، مانند "جنگلها" و "رودخانه ها" که هر یک از آنها "سیستم طبیعی" مستقل و خاصی است.
تعاريف زيادي براي سيستم ارائه شده است که يکي از دلايل اين تنوع ، ديدگاه و نوع سيستمهاي مورد مطالعه توسط ارائه کننده تعريف است . در اینجا ، چند مورد از آنها ارائه می گردد:
فکر سیستمی ، بسیار کاربردی بوده و نگرش انسان را نسبت به موضوعات تغییر می دهد . این تغییر نگرش و زاویه دید باعث می شود که نتایج متفاوت تری را به دست آوریم .
تفکر سیستمی یعنی دیدن موضوعات در غالب یک سیستم ...
به طور خلاصه سیستم به مجموعه ای از جزء هایی گفته می شود که با تعامل یکدیگر یک کل را بوجود می آورند . و کل بدون هر جزء ناقص است . هر سیستم شامل ورودی ، خروجی ، پردازش و بازخورد می باشد .
خمير مايه تفکر انتقادي، تکاپوي ذهني و جستجو در انديشه هاي نوشته و نانوشته جهت دستيابي به نتيجه اي معتبر و مفيد است.
اين گونه تفکر آميزه اي از تفکر خلاق، تفکر منطقي و تفکر مسئله گشاست.
تفکر مسئله گشا همه عوامل ذيربط را در تفکر انتقادي وارد ميسازد، تفکر منطقي ، راه نفوذ خطاهاي منطقي را در تفکر انتقادي سد مي کند و تفکر خلاق ابزار لازم را براي ترکيب مفاهيم به گونه اي متفاوت از گذشته فراهم مي آورد. (دياني،1370).
تفکر انتقادي لازمه توانايي و مهارت ارزيابي اطلاعات است.
نظام آموزشي و کتابخانه ها به عنوان زيرمجموعه اي از اين نظام، وظيفه تربيت کاربراني مجهز به تفکر انتقادي را بر عهده دارند.حري معتقد است که نظام آموزش عالي دو نقش دارد يکي اينکه به دانشجويان بياموزد چگونه اطلاعات خويش را بيابد و ديگري اينکه به آنان تعليم دهد چگونه اطلاعات به دست آمده را تعبير و تفسير کند.
(حري، 1378) تفکر انتقادي در محيط آموزشي از جمله کتابخانه ها شکل مي گيرد و پرورش مي يابد, لذا لازم است کتابخانه ها در ارائه خدمات خود به ايجاد و تقويت نگاه انتقادي در کاربران توجه داشته باشند
زمان از جمله نعمتهای گرانبهایی است که نیازمند برنامه ریزی دقیق میباشد. این امر ملاحظاتی را میطلبد و افرادی که قصد دارند وقت خود را برای انجام امور متنوع زندگی سازماندهی کنند، باید به چند نکته اساسی توجه نمایند: